Als rust nemen schuldgevoel oproept
Bijgewerkt op: 15 okt
Rust is iets wat je nodig hebt, maar toch kan het moeilijk zijn om jezelf die rust te geven. Zodra je even stilvalt, komen er misschien gedachten op over wat er nog moet gebeuren. Je denkt aan alles wat niet af is, aan mensen die op je rekenen of aan wat je eigenlijk nog had willen doen. In plaats van ontspanning voel je onrust. Misschien heb je zelfs het gevoel dat je lui bent of tekortschiet wanneer je niets doet. Daardoor blijf je doorgaan, ook wanneer je lichaam of hoofd allang aangeeft dat het genoeg is.
Dat schuldgevoel ontstaat meestal niet zomaar. Vaak heeft het te maken met verwachtingen, verantwoordelijkheden en overtuigingen die je door de jaren heen hebt opgebouwd. In deze blog sta ik stil bij waarom rust zo ongemakkelijk kan voelen en wat dat schuldgevoel je misschien probeert te vertellen.
Doorgaan voelt soms veiliger dan rust
Wanneer je lange tijd gewend bent geweest om te zorgen, sterk te zijn of altijd iets te doen, kan doorgaan vertrouwd voelen. Je weet wat er van je wordt verwacht en blijft in beweging. Zolang je bezig bent, hoef je misschien minder te voelen hoeveel spanning of vermoeidheid je met je meedraagt.
Rust haalt je even uit dat bekende ritme. Ineens is er ruimte om op te merken wat er in je lichaam en hoofd gebeurt. Misschien voel je pas dan hoe moe je bent. Of merk je hoeveel gedachten er door je hoofd gaan. Ook emoties die tijdens de drukte weinig ruimte kregen, kunnen meer naar voren komen.
Dat betekent niet dat je verkeerd rust of dat rust niet bij je past. Het kan betekenen dat stilvallen iets zichtbaar maakt wat tijdens het doorgaan op de achtergrond bleef.
Soms voelt doorgaan daardoor veiliger dan stoppen. Niet omdat doorgaan beter voor je is, maar omdat het bekender is.
Rust kan zichtbaar maken wat je tijdens het doorgaan niet hoefde te voelen.
Rust nemen hoeft geen schuldgevoel op te roepen
Veel vrouwen dragen bewust of onbewust het idee met zich mee dat rust eerst verdiend moet worden. Eerst het werk afmaken. Eerst voor anderen zorgen. Eerst het huis op orde hebben. Eerst genoeg gedaan hebben. Daarna mag je misschien even zitten.
Maar het moment waarop alles af is, komt vaak niet. Er blijft altijd wel iets liggen of iemand die iets nodig heeft. Wanneer rust afhankelijk wordt van wat je hebt gedaan, schuift die rust daardoor steeds verder naar achteren.
Misschien herken je gedachten als:
Ik heb vandaag nog niet genoeg gedaan.
Een ander doet veel meer dan ik.
Ik kan nu niet stoppen, want dit moet eerst af.
Ik stel me aan; zo moe kan ik toch niet zijn?
Ik mag pas rusten als iedereen geholpen is.
Ik zou mijn tijd nuttiger moeten besteden.
Zulke gedachten kunnen heel overtuigend voelen. Toch vertellen ze niet altijd wat je werkelijk nodig hebt. Ze laten vooral zien welke verwachtingen je van jezelf hebt en hoeveel ruimte je jezelf geeft om te stoppen.
Je hoeft niet volledig uitgeput te zijn
Wanneer je weinig energie hebt, snel overprikkeld raakt of chronisch vermoeid bent, is rust niet iets wat pas nodig is wanneer je niets meer kunt. Juist de eerdere signalen kunnen belangrijk zijn.
Misschien merk je dat je concentratie afneemt, dat je sneller geïrriteerd raakt of dat gewone dingen ineens veel moeite kosten. Je hoofd wordt voller, je lichaam voelt zwaarder of je hebt meer moeite om keuzes te maken. Dat zijn geen bewijzen dat je hebt gefaald. Het kunnen signalen zijn dat iets te veel begint te worden.
Toch kan het lastig zijn om op zo’n moment te stoppen. Zeker wanneer je gewend bent om je grenzen pas serieus te nemen als je er al ruim overheen bent.
Rust nemen voordat je volledig uitgeput bent, kan daarom vreemd of overdreven voelen. Je kunt immers misschien nog wel doorgaan. Maar dat je nog iets kúnt, betekent niet automatisch dat doorgaan ook de beste keuze is voor jouw energie.
Schuldgevoel hoeft niet eerst weg
Misschien wacht je tot rust nemen vanzelf goed voelt. Tot je zonder schuldgevoel op de bank kunt zitten, een afspraak kunt afzeggen of iets kunt laten liggen. Maar dat gevoel verandert niet altijd voordat je een andere keuze maakt. Soms is het schuldgevoel er nog terwijl je toch besluit om te stoppen. Niet omdat het je niets meer doet, maar omdat je begint te herkennen dat je rust nodig hebt.
Je hoeft het schuldgevoel niet meteen op te lossen of weg te krijgen. Je kunt het ook opmerken als een reactie die bij rust naar voren komt. Een reactie die misschien iets vertelt over wat je gewend bent, wat je van jezelf verwacht en hoe moeilijk het voor je is om je eigen behoefte serieus te nemen. Dat alleen al kan helderheid geven. Niet alles wat je voelt, hoeft te bepalen wat je doet.
Je kunt schuldgevoel voelen en toch erkennen dat je rust nodig hebt.
Wat rust nemen werkelijk van je vraagt
Rust nemen gaat niet alleen over gaan zitten of niets doen. Het vraagt soms ook dat je verdraagt dat iets onaf blijft. Dat iemand misschien teleurgesteld is. Dat je niet voldoet aan wat je van jezelf had verwacht. Dat kan ingewikkeld zijn. Zeker wanneer je eigenwaarde lang verbonden is geweest aan wat je doet, hoeveel je aankunt of hoeveel je voor anderen betekent.
Daarom is rust nemen niet altijd meteen rustgevend. Het kan eerst juist confronterend zijn. Je ontmoet de gedachten die je normaal gesproken met drukte op afstand houdt. Je merkt hoe streng je naar jezelf kijkt en hoe snel je jouw behoefte aan rust in twijfel trekt.
Dat betekent niet dat je het verkeerd doet. Het laat zien dat rust niet alleen lichamelijk is. Ook je hoofd moet misschien wennen aan het idee dat je mag stoppen zonder dat alles af is.
Rust nemen zonder jezelf te hoeven bewijzen
Je hoeft niet eerst volledig uitgeput te raken om je rust serieus te mogen nemen. Je hoeft ook niet aan een ander te bewijzen hoeveel iets van je vraagt. Jij bent degene die voelt wat er in je lichaam en hoofd gebeurt. Je merkt wanneer je concentratie verdwijnt, wanneer prikkels harder binnenkomen en wanneer je energie afneemt. Die signalen doen ertoe, ook wanneer iemand anders ze niet ziet.
Misschien blijft het schuldgevoel voorlopig aanwezig. Misschien voelt stoppen nog niet vanzelfsprekend. Dat hoeft niet te betekenen dat je moet blijven doorgaan.
Bewuster omgaan met rust begint soms alleen met herkennen wat er gebeurt. Met opmerken welke gedachten opkomen wanneer je wilt stoppen en welke verwachtingen ervoor zorgen dat je toch doorgaat. Vanuit die helderheid kun je stap voor stap onderzoeken wat jij nodig hebt.
Wil je verder met dit thema?
Wil je verder onderzoeken wat jouw energie vraagt en waar je jezelf misschien voorbijloopt? Bekijk dan mijn blogs, podcast en reflectieboeken. Ze helpen je om met meer rust en helderheid te kijken naar wat jij nodig hebt en welke keuzes bij jouw energie passen.
Angela
Opmerkingen