Leven met aandacht: wat is er óók als het moeilijk is?
Bijgewerkt op: 15 okt
Misschien herken je het wel: dat je soms ongemerkt zit te wachten tot iets voorbij is voordat je jezelf weer toestemming geeft om echt aanwezig te zijn in je leven. Totdat je minder moe bent. Totdat je hoofd rustiger is. Totdat die moeilijke periode voorbij is, je je beter voelt of er eindelijk iets verandert.
Ergens is dat heel begrijpelijk. Wanneer iets veel ruimte inneemt, kan het voelen alsof er daarnaast niet zoveel meer overblijft. Toch ontdekte ik door het leven met weinig energie dat er ook tijdens moeilijke periodes meer aanwezig kan zijn dan alleen dat wat zwaar is. Daarover meer in deze blog over leven met aandacht.
Wachten tot een moeilijke periode voorbij is
Ik heb lange tijd het gevoel gehad dat ik eerst ergens doorheen moest voordat het leven weer verder kon. Alsof een moeilijke dag vooral een dag was die ik moest zien door te komen, waarna er hopelijk weer ruimte zou ontstaan voor iets fijners.
Dat wachten ging niet altijd bewust. Het zat vooral in de manier waarop ik naar mijn dagen keek. Een dag waarop ik weinig energie had, voelde al snel als een verloren dag. Een periode waarin mijn lichaam of hoofd veel van me vroeg, werd iets wat ik eerst moest zien te overleven voordat ik mijn leven weer echt kon oppakken.
Maar hoe langer ik met weinig energie leefde, hoe meer ik begon te merken dat dit wachten ook iets met me deed. Niet omdat ik verkeerd wachtte. Ook niet omdat ik positiever had moeten denken. Het kwam doordat mijn aandacht steeds meer terechtkwam bij wat er nog niet was. Bij wat ik miste, wat ik niet kon en bij hoe graag ik wilde dat het anders was.
Daardoor dreigde niet alleen mijn energie, maar soms ook mijn leven steeds kleiner te worden.
Leven met aandacht
Juist daar begon voor mij langzaam iets te veranderen. Niet doordat het moeilijke ineens minder moeilijk werd, maar doordat ik mezelf steeds vaker een andere vraag ging stellen: Wat is er óók?
Niet: waar moet ik dankbaar voor zijn?
Niet: hoe kan ik hier iets positiefs van maken?
En ook niet: wat kan ik doen zodat ik me beter voel?
Gewoon: wat is er óók, op dit moment?
Misschien ben ik ontzettend moe en is het licht dat door het raam valt tegelijkertijd mooi. Misschien baal ik ervan dat ik iets moet afzeggen en voel ik ook opluchting omdat ik naar mijn lichaam luister. Misschien voel ik verdriet om wat ik mis en zit er iemand naast me bij wie ik me veilig voel.
Die dingen hoeven elkaar niet op te heffen. Het ene gevoel hoeft niet te verdwijnen om ruimte te maken voor het andere. Je hoeft je verdriet, vermoeidheid of teleurstelling niet kleiner te maken om tegelijkertijd iets fijns te kunnen opmerken.
Er kan veel tegelijk bestaan
Ik denk dat we soms geleerd hebben om ervaringen tegenover elkaar te zetten. Als iets moeilijk is, zou een moment blijkbaar niet fijn kunnen zijn. Als we verdrietig zijn, zouden we niet tegelijkertijd iets kunnen waarderen.
En wanneer we iets moois opmerken terwijl we het zwaar hebben, kan dat zelfs een beetje voelen alsof we het moeilijke daarmee minder serieus nemen. Maar zo werkt het leven volgens mij niet.
Er kan veel tegelijk bestaan. Je kunt iets missen en toch genieten van iets kleins. Je kunt teleurgesteld zijn en tegelijkertijd voelen dat je een goede keuze hebt gemaakt. Je kunt een lichaam hebben dat je enorm beperkt en toch een moment ervaren waarin je je even helemaal aanwezig voelt.
Je kunt verdriet voelen en toch lachen. Je kunt overprikkeld zijn en ergens een paar minuten rust vinden. Je kunt weinig energie hebben en toch iets doen wat betekenisvol voor je is.
Het ene maakt het andere niet minder waar.
Aandacht is iets anders dan positief denken
Dat is voor mij wat leven met aandacht betekent. Niet proberen om jezelf naar de zonnige kant van het verhaal te sturen, maar je blik iets ruimer maken. Zodat niet alleen datgene wat het hardst roept alle ruimte krijgt.
Zeker wanneer je weinig energie hebt of snel overprikkeld raakt, kan dat hardste geluid behoorlijk aanwezig zijn. Je voelt voortdurend wat niet lukt, wat te veel is of waar je rekening mee moet houden. Misschien moet je keuzes maken waar anderen nauwelijks over hoeven na te denken.
Daardoor kan je wereld ongemerkt steeds kleiner gaan voelen. Niet alleen omdat je daadwerkelijk minder kunt, maar ook omdat je aandacht steeds opnieuw wordt getrokken naar je vermoeidheid, je grenzen en alles wat niet mogelijk is.
Juist dan vind ik deze vraag zo waardevol: Wat is hier óók?
Kleine dingen opmerken tijdens moeilijke dagen
Wat er óók is, hoeft helemaal niet iets groots te zijn.
Misschien is het:
de warmte van je kop thee;
een gesprek waarin je je begrepen voelde;
een paar minuten stilte in huis;
de zon op je gezicht terwijl je buiten zit;
een liedje dat je raakt;
iemand die even aan je denkt;
het besef dat je vandaag eerder bent gestopt dan je normaal zou doen.
Dat laatste lijkt misschien klein, maar kan juist veel betekenen. Je hebt geluisterd naar wat je lichaam aangaf en daarmee beter voor jezelf gezorgd. Niet om vervolgens te zeggen: zie je wel, het valt allemaal best mee, want misschien valt het helemaal niet mee.
Misschien is je vermoeidheid zwaar. Misschien is de overprikkeling niet verdwenen. Misschien doet het nog steeds pijn dat je iets moest afzeggen of dat je niet kunt leven zoals je graag zou willen. Maar dat betekent niet dat alles wat daarnaast bestaat onzichtbaar hoeft te worden.
Het verschil tussen positiviteit en aandacht
Daar ligt voor mij een belangrijk verschil tussen positiviteit en aandacht.
Positiviteit kan soms voelen alsof we een ervaring moeten veranderen. Alsof we er een andere betekenis aan moeten geven, ons op iets beters moeten richten of vooral moeten kijken naar wat er wél goed gaat.
Aandacht vraagt iets anders. Aandacht vraagt alleen of je bereid bent te kijken naar wat er werkelijk is, zonder meteen te bepalen welk deel ervan belangrijker zou moeten zijn. Misschien is er vermoeidheid én zachtheid. Frustratie én verbinding. Beperking én betekenis. Verdriet én een klein moment waarin je toch moet lachen.
Door dat op te merken, hoef je niets weg te maken. Je hoeft jezelf niet te overtuigen dat het goed gaat wanneer dat niet zo voelt. Je maakt alleen wat meer ruimte voor het volledige verhaal van dat moment.
Je leven hoeft niet te wachten tot alles beter is
Wanneer je steeds iets vaker opmerkt wat er óók aanwezig is, verandert je situatie niet noodzakelijk. Je krijgt er misschien niet ineens meer energie door en een moeilijke periode is niet opeens voorbij. Maar soms verandert wel de manier waarop je in die situatie aanwezig bent.
Je hoeft dan niet meer te wachten tot alles goed is voordat je leven weer mag beginnen. Je kunt midden in een moeilijke periode zitten en toch ontdekken dat er momenten zijn die niet alleen maar uit die moeilijkheid bestaan.
Dat betekent niet dat je altijd bewust of aandachtig hoeft te zijn. Soms is een dag gewoon zwaar. Soms heb je geen ruimte om iets anders op te merken. Ook dat mag er zijn. Maar op de momenten waarop die ruimte er wel is, kun je jezelf zachtjes die ene vraag stellen: Wat is er óók?
Misschien is dat uiteindelijk waar leven met aandacht voor mij over gaat. Niet steeds zoeken naar wat beter moet worden, maar leren zien wat er werkelijk aanwezig is — ook wanneer dat niet netjes, licht of positief is.
Want je leven vindt niet alleen plaats ná de vermoeidheid, de overprikkeling of de moeilijke periode. Het gebeurt ook nu, midden in alles wat er is.
Wil je bewuster kiezen voor jezelf?
Misschien weet je vaak wel dat iets te veel van je vraagt, maar merk je dat je toch doorgaat, je aanpast of je eigen behoeften uitstelt.
In het reflectieboek Bewuster kiezen voor jezelf sta je stil bij wat jou energie kost, waar je jezelf voorbijloopt en wat jij nodig hebt. Met rustige uitleg en reflectievragen help ik je om stap voor stap keuzes te onderzoeken die beter passen bij jou en je energie.
Je hoeft niets in één keer te veranderen. Je mag beginnen met opmerken wat er in jou leeft.
Angela
Opmerkingen